Inhoud caddie

De volgende grote uitdaging voor golfbanen: water

Naast het afbouwen van het pesticidengebruik wacht golfbanen een volgende en misschien nog wel grotere uitdaging: voorbereid zijn op droogteperioden en overvloed aan water. Maar door pro-actief te handelen kunnen golfclubs en -banen grote problemen voorkomen en er ontstaan dan ook kansen voor de golfsector.

Het klimaat in Nederland verandert: natte perioden worden natter en droge periodes worden droger. Zeker langdurige droogte – een situatie waarbij er meer water verdwijnt dan dat er valt - is een serieuze bedreiging.

De zomer van 2018 was een extreem droge periode. Normaal gesproken wordt het grondwater na een droge zomer weer aangevuld door neerslag in de wintermaanden, maar dat gebeurde niet in de winter van 2018 op 2019. Het voorjaar van 2019 was ook droog, waardoor waterschappen op verschillende plaatsen een verbod instelden op het beregenen met grondwater.

Pas begin 2020, na veel regen in de eerste maanden, was het grondwater op de meeste plaatsen in Nederland weer aangevuld. Maar van half maart tot eind april was het weer droog in Nederland. De droogte heeft in de tweede helft van april geleid tot de grootste natuurbrand in Nederland ooit.

De waterschappen nemen steeds meer maatregelen om grondwaterniveaus te verhogen. Een teveel aan regenwater wordt niet meer direct afgevoerd zoals vroeger, maar die maatregel helpt maar een beetje. Als het weer niet meewerkt, bereiken we in langdurige droogteperioden heel snel zorgelijke waterstanden. 

Wat betekent dit voor uw golfbaan?

Droogte is een sluipmoordenaar, zoals Ruud Bartholomeus, hoofdonderzoeker hydrologie bij wateronderzoeksinstituut KWR, het uitdrukt: “Droogte treedt langzaam in, het effect voel je pas laat en het ijlt nog lang na.” De bovenste grondlaag droogt uit en tegelijk gebruiken de landbouw, industrie, waterleidingmaatschappijen en de sportsector grondwater, waardoor het tekort verder oploopt. De impact van een droge periode is daarom veel groter dan menigeen denkt. 

De zomer van 2018 en het voorjaar van 2019 toonden aan dat waterschappen bij droogte besluiten nemen die impact kunnen hebben op golfbanen. Hetzelfde geldt in extreem natte perioden: op veel golfbanen heeft het waterpeil buiten de baan veel invloed op het waterpeil op de baan en dus op de natheid van de holes. Waterschappen zetten zich in voor de kwantiteit en kwaliteit van water en golfbanen zijn daar nu eenmaal van afhankelijk.

Aan de ene kant wil je een droge baan als het wekenlang regent. Aan de andere kant is het voor een golfbaan belangrijk om bij extreem droog weer te mogen sproeien. Maar het slaan van een grondwaterput is tegenwoordig aan strengere regels gebonden. Er moet een vergunning aangevraagd worden bij het waterschap en de waterschappen in de verschillende regio's gaan verschillend om met een aanvraag. Dat geldt ook voor een vergunning om oppervlaktewater te onttrekken. In het algemeen moet een waterplan met waterbesparende maatregelen gemaakt worden.

Daarom is het voor elke golfbaan belangrijk om goed contact te hebben met het lokale waterschap. Er zijn altijd wel mogelijkheden als je in gesprek gaat met elkaar. En het is niet alleen belangrijk om goed contact te hebben met het waterschap maar ook met andere lokale overheden die invloed hebben op de golfbaanexploitatie en het beheer van de baan. 

Bedreigingen maar ook kansen

De eerste aanbeveling is dus een kennismaking en goed gesprek met het waterschap om erachter te komen wat het beleid is en welke maatregelen er genomen worden bij extreme droogte of extreme neerslag. Maar breng voorafgaand aan zo'n bijeenkomst eerst in kaart wat uw golfclub kan doen op het gebied van waterbeheer, niet alleen voor de eigen baan maar ook voor de regio. Want er liggen op dit gebied veel kansen voor golfbanen.

Bespreek met alle betrokkenen waar extra waterberging in de baan aangelegd kan worden, berging waar neerslag opgeslagen en vastgehouden wordt zodat het gebruikt kan worden in extreem droge perioden. Golfbanen die grondwater gebruiken zijn dan minder afhankelijk van het grondwater. Een golfbaan vervult bovendien ook een nuttige functie voor de omgeving: tijdelijke opslag van wateroverschotten. De waterschappen juichen het toe als golfbanen helpen bij meer berging. 

Niet alleen heeft extra waterberging het voordeel dat overtollig water in natte perioden afgevoerd kan worden en dat er water is in droge tijden. Extra waterberging met natuurlijke oevers biedt ook levensomstandigheden voor planten en dieren. Hierdoor kan de biodiversiteit op de golfbaan vergroot worden. Dat verhoogt de belevingskwaliteit van een golfbaan en heeft ook veel positieve invloed op het duurzaam beheer van het golfterrein.

Golfbanen kunnen in overleg met het waterschap ook een rol spelen bij het vergoten van de kwaliteit van het water. Bespreek daarom ook zaken als het baggeren en schonen van waterpartijen. Ook is het nuttig om drainage met het waterschap door te spreken; drainage beïnvloedt het grondwaterpeil. Met name nieuwe golfbanen kunnen helpen bij het herstel van oude kreken en beken.

Elke golfbaan moet met zijn eigen waterschap in gesprek treden, want elk waterschap voert een autonoom beleid over zijn eigen gebied. Er is geen sprake van een nationaal beleid. Wel is er in nauwe samenwerking tussen de NGF en de Unie van Waterschappen een handleiding met tips verschenen onder de titel Droge voeten, duurzame golfbanen - Leidraad waterkansen op golfbanen.

Onderschat het probleem niet

We hebben toch genoeg water in Nederland? Nee, het klimaat verandert en na het afbouwen van het gebruik van pesticide is duurzaam waterbeheer de volgende grote uitdaging voor golfbanen. Elke golfbaan zal vroeg of laat geconfronteerd worden met beperkingen op het gebied van water.

Zorg er als golfbaan voor dat je voorbereid bent op extreme droogte of neerval. Met goed watermanagement ben je minder afhankelijk van het weer. Door pro-actief af te stemmen met het waterschap kom je het verst want er zijn veel gezamenlijke belangen en samenwerking levert voor beide partijen voordelen op. Beschouw het waterschap niet als “pottenkijker” maar als partner. Dat levert vaak onverwachte kansen op.

Duurzaam waterbeheer is hier in een notendop behandeld. Voor meer informatie, zie de link hieronder of neem contact op.

Bekijk ook deze video die gemaakt is voor golfers, clubs en banen. Het is de kunst om effectief en efficiënt te beregenen, overmatig beregenen leidt tot de vestiging van ongewenst straatgras.