Terug naar Nieuwsoverzicht

De volgende grote uitdaging voor golfbanen: water

29 april 2019

Naast het afbouwen van het pesticidengebruik wacht golfbanen een volgende en misschien nog wel grotere uitdaging: voorbereid zijn op droogteperioden en overvloed aan water.

Het klimaat in Nederland verandert: natte perioden worden natter en droge periodes worden droger. Zeker langdurige droogte - dat er meer water verdwijnt dan dat er valt - is een serieuze bedreiging.

De zomer van 2018 was een extreem droge periode. Normaal gesproken wordt het grondwater na een droge zomer weer aangevuld door neerslag in de wintermaanden, maar dat is afgelopen winter lang niet overal gebeurd (regionaal zijn er natuurlijk altijd verschillen). De maand april is op veel plaatsen ook weer extreem droog begonnen. Tot 25 april was het in veel regio's drie weken droog met als gevolg enkele bosbranden - veel vroeger in het jaar dan normaal.

Lokaal verbod op beregening met grondwater

De extreem droge periodes hebben impact. Begin april kondigde Waterschap De Dommel een tijdelijk verbod aan op het gebruik van grondwater voor beregening. In een gebied tussen Eindhoven en de Belgische grens mogen graslanden en sportvelden - inclusief golfbanen - geen grondwater onttrekken om te beregenen, hoe droog het ook wordt. Ze zijn dus afhankelijk van oppervlaktewater. Het verbod in dit gebied met zandgronden geldt tot minstens 1 juni. 

Omdat de droogte in delen van Nederland een serieus nationaal probleem is, heeft het kabinet extra maatregelen aangekondigd. Er is 7 miljoen euro gereserveerd voor de opslag van water in zandgebieden en voor maatregelen om verzilting te voorkomen. Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat: "We gaan ons watermanagement nog meer inzetten op het vasthouden van water, zodat we in komende zomers over grotere buffers beschikken."

In het gebied tussen Eindhoven en België doen het Waterschap De Dommel, agrariërs en natuurbeheerders intussen al wat ze kunnen. Zo wordt bijvoorbeeld het regenwater langer in sloten vastgehouden door het aanleggen van drempels of stuwtjes. Het water kan zo in de grond zakken en het grondwater aanvullen.

Wat betekent dit voor uw golfbaan?

De zomer van 2018 laat opnieuw zien dat waterschappen bij droogte besluiten nemen die impact kunnen hebben op golfbanen. Hetzelfde geldt in extreem natte perioden: op veel golfbanen heeft het waterpeil buiten de baan veel invloed op het waterpeil op de baan en dus op de natheid van de holes. Waterschappen zetten zich in voor de kwantiteit en kwaliteit van water en golfbanen zijn daar nu eenmaal van afhankelijk.

Voor een golfbaan is het belangrijk om te mogen sproeien bij extreem droog weer. Aan de andere kant wil je een droge baan als het wekenlang regent. Daarom is het voor elke golfbaan belangrijk om goed contact te hebben met het lokale waterschap. Dat geldt overigens niet alleen voor het waterschap maar voor alle lokale overheden die invloed hebben op de golfbaanexploitatie en het beheer van de baan. 

De eerste aanbeveling is dus een kennismaking en goed gesprek met het waterschap om erachter te komen wat het beleid is en welke maatregelen er genomen worden bij extreme droogte of extreme neerslag. Maar breng voorafgaand aan zo'n bijeenkomst eerst in kaart wat uw golfclub kan doen op het gebied van waterbeheer, niet alleen voor de eigen baan maar ook voor de regio. Want er liggen op dit gebied veel kansen voor golfbanen. 

Bedreigingen maar ook kansen

Bespreek met alle betrokkenen waar extra waterberging in de baan aangelegd kan worden, berging waar neerslag opgeslagen en vastgehouden wordt zodat het gebruikt kan worden in extreem droge perioden. Golfbanen die grondwater gebruiken zijn dan minder afhankelijk van het grondwater. Een golfbaan vervult bovendien ook een nuttige functie voor de omgeving: tijdelijke opslag van wateroverschotten. De waterschappen juichen het toe als golfbanen helpen bij meer berging.  

Niet alleen heeft extra waterberging het voordeel dat overtollig water in natte perioden afgevoerd kan worden en dat er water is in droge tijden. Extra waterberging met natuurlijke oevers biedt ook levensomstandigheden voor planten en dieren. Hierdoor kan de biodiversiteit op de golfbaan vergroot worden. Dat verhoogt de belevingskwaliteit van een golfbaan en heeft ook veel positieve invloed op het duurzaam beheer van het golfterrein.

Golfbanen kunnen in overleg met het waterschap ook een rol spelen bij het vergoten van de kwaliteit van het water. Bespreek daarom ook zaken als het baggeren en schonen van waterpartijen. Ook is het nuttig om drainage met het waterschap door te spreken; drainage beïnvloedt het grondwaterpeil. Met name nieuwe golfbanen kunnen helpen bij het herstel van oude kreken en beken.

Elke golfbaan moet met zijn eigen waterschap in gesprek treden, want elk waterschap voert een autonoom beleid over zijn eigen gebied. Er is geen sprake van een nationaal beleid. Wel is er in nauwe samenwerking tussen de NGF en de Unie van Waterschappen een handleiding met tips verschenen onder de titel Droge voeten, duurzame golfbanen - Leidraad waterkansen op golfbanen.

Onderschat het probleem niet

We hebben toch genoeg water in Nederland? Nee, het klimaat verandert en na het afbouwen van het gebruik van pesticide is duurzaam waterbeheer de volgende grote uitdaging voor golfbanen. Elke golfbaan zal vroeg of laat geconfronteerd worden met beperkingen op het gebied van water.

Zorg er als golfbaan voor dat je voorbereid bent op extreme droogte of neerval. Met goed watermanagement ben je minder afhankelijk van het weer. Door pro-actief af te stemmen met het waterschap kom je het verst want er zijn veel gezamenlijke belangen en samenwerking levert voor beide partijen voordelen op. Beschouw het waterschap niet als 'pottenkijker' maar als partner. Dat levert vaak onverwachte kansen op.

Duurzaam waterbeheer is hier in een notendop behandeld. Voor meer informatie, zie de link hieronder of neem contact op met Koert Donkers of Niels Dokkuma.