De beker die Anne van Dam op 10-jarige leeftijd won
17 augustus 2026
De beker stond in een Bredase kringloopwinkel: dof, donkerbruin uitgeslagen door oxidatie. De oplettende winkelbezoeker Andrius Jablonskas was er desondanks door gefascineerd en besloot de beker te kopen: "Je kon eigenlijk amper zien wat het was", zei Jablonskas. "Thuis besloot ik hem eens goed schoon te maken, en tijdens het poetsen kwam er een enorme verrassing tevoorschijn."
'Freshman Jeugdtour' staat er ingegraveerd, en daaronder 'Winnares'. Op de achterzijde staan de namen van de winnaressen. Materieel is de beker niet veel waard, maar de namen op de wand maken hem bijzonder. Onder anderen Anne van Dam staat erop, jaren voordat zij uitgroeide tot de bekendste golfster van Nederland.
Een herinnering aan een niet meer bestaand jeugdtoernooi
Op het eerste gezicht is de beker niet meteen een pronkstuk. Ook na het poetsen blijven krassen en gebruikssporen zichtbaar. Onderin staat geen zilverkeur, maar het merk EDZARD, een Duitse aanbieder van met name verzilverde accessoires. Geen massief zilver dus, maar een verzilverd object - en vooral een herinnering aan een niet meer bestaand jeugdtoernooi.
De Freshman Jeugdtour, voor zowel meisjes als jongens, werd in 1997 door de NGF geïntroduceerd als opvolger van de Regiotour. De federatie koos toen voor een landelijke opzet bestaande uit meerdere wedstrijden, zodat jonge golfers - tot en met 18 jaar; later werd dit 15 jaar - van vergelijkbare sterkte vaker tegen elkaar konden spelen. Stableford was de eerste wedstrijdvorm; vanaf 2000 werd dat strokeplay. De Freshman was bedoeld als opstap: onder de Challenge Jeugdtour en de hoogste jeugdtour, maar al wel serieus genoeg om jonge spelers kennis te laten maken met landelijk wedstrijdgolf.
Er werd echter niet vrijblijvend gespeeld. De tour bestond uit meerdere wedstrijden, met eerst een eindklassement en later een finalewedstrijd om uit te maken wie de eindwinnaar werd. Wie goed presteerde, kon doorgroeien naar een hogere jeugdtour. Daarmee werd de Freshman Jeugdtour een eerste kennismaking met alles wat bij topgolf hoort: reizen, presteren, klassementen, finales en, als beloning, een buitenlandse trip. In 1998 ging de reis naar de Ardennen, in 1999 met Joost Steenkamer naar Hardelot en in 2001 opnieuw naar Hardelot, ditmaal met Liz Weima. In 2004 stond er na een jeugdinterland met Frankrijk op Le Golf National als bekroning nog een tweedaags bezoek aan Euro Disney op het programma.
Vanaf 2002 was er een wisselbeker aan de wedstrijd verbonden, waarop jaarlijks de winnares werd ingegraveerd. Op de achterzijde van de beker staan ze keurig op een rij.
- 2002 Anne van den Bosch
- 2003 Jessica Mensink
- 2004 Maaike Naafs
- 2005 Rowan Wijnacker
- 2006 Anne van Dam
- 2007 Ileen Domela Nieuwenhuis
- 2008 Anoeska Derksen
- 2009 Sophie van Wijngaarden
- 2010 Denise van den Oever
- 2011 Sarah Wiegant
- 2012 Mayka Hoogeboom
- 2013 Vera Rovers
Boegbeeld van het Nederlandse vrouwengolf
Samen vertellen ze het verhaal van een periode waarin het Nederlandse jeugdgolf steeds professioneler werd georganiseerd. De Freshman Jeugdtour was geen losstaand toernooitje, maar onderdeel van een breder circuit met Mini Tours, Challenge Tours, Future Tours en hogere jeugdtours.
Achteraf is vooral de naam Anne van Dam interessant. In 2006 won zij de Freshman Jeugdtour bij de meisjes, op tienjarige leeftijd. Het talent was er duidelijk, maar niemand kon toen vermoeden dat Van Dam later meerdere keren zou winnen op de Ladies European Tour, Nederland zou vertegenwoordigen op de Olympische Spelen en in de Solheim Cup en zou uitgroeien tot boegbeeld van het Nederlandse vrouwengolf.
Juist daardoor krijgt de beker extra betekenis. Hij laat zien dat grote golfcarrières vaak beginnen in relatief bescheiden omstandigheden: met jeugdwedstrijden, lange dagen op onbekende banen, ouders langs de fairway en aan het einde een certificaat, een beker en misschien een reis.
Maar ook andere namen op de beker deden later van zich spreken. Anne van den Bosch won in 2005 het Brabants Open, Jessica Mensink werd in 2008 nationaal matchplaykampioene, Rowan Wijnacker won in 2009 de Army Tankard - het NK foursomes voor dames - met Joyce Chong, Ileen Domela Nieuwenhuis won in 2011 en 2012 het Nationaal Open. Mayka Hoogeboom won dit toernooi in 2018. Sophie van Wijngaarden reikte in 2011 tot de kwartfinale van het Nationaal Dames Kampioenschap. En dan staat er ook nog een naam op de beker die buiten de golfwereld een belletje kan doen rinkelen: Anoeska Derksen, winnares in 2008. Zij speelde destijds bij de Drentsche Golf & Country Club en is een dochter van Johan Derksen.
NGF Jeugd Regiotour
In 2014 stopte de NGF met de Freshman Jeugdtour. In eerste instantie bleef er voor de jeugd genoeg leuks over: de Mini Tour, de Challenge Jeugdtour en de Future Jeugdtour. Maar na verloop van tijd richtte de NGF zich vooral op haar ledenclubs en andere zaken, en kwam de klad in de jeugdtours van weleer. Wat er daarna met de beker gebeurde, is nog onduidelijk. De winnares van 2013, Vera Rovers, is in ieder geval nog ingegraveerd. Mogelijk is de beker tijdens de verhuizing van de NGF naar de Orteliuslaan in een verkeerde doos beland en zo uiteindelijk in de kringloopwinkel in Breda terechtgekomen.
Dankzij Andrius krijgt de meisjesbeker weer een mooi plaatsje in de NGF-collectie, met ruimte ernaast voor de jongensbeker. Want opvallend genoeg ontbreekt van die beker ieder spoor. Eerdere winnaars zijn bekend, maar het object zelf is vooralsnog zoek.
Zo wordt een eenvoudige kringloopvondst ineens meer dan een oude beker. Zet de namen en jaartallen naast de uitslagen, en er verschijnt een stukje Nederlandse jeugdgolfgeschiedenis dat bijna uit beeld was verdwenen. En gelukkig is het op dit terrein niet alleen geschiedenis. Met de lancering van het Jeugdplan in 2024 - een gezamenlijk initiatief van NGF, PGA Holland en GolfTON - kreeg de jeugd weer de aandacht die zij verdient. Een jaar later volgde de instelling van de NGF Jeugd Regiotour. Daarmee keerde de NGF terug naar een vertrouwde toernooiopzet: de Regiotour bestond eerder al tot 1997, het jaar waarin deze werd vervangen door de Freshman Jeugdtour.
Foto onder: Andrius Jablonskas, archivaris Arnout Janmaat en de beker.
Lees ook: Het mysterie van de verschillende Dutch Ladies Open-bekers.