Athletic Skills Model en Meerjaren Opleidingsplan een rode draad in jeugdgolf

Door Jørg van Caulil

Yordi Vermaat van ASM verzorgde een introductie in dit wetenschappelijk onderbouwd talentontwikkelingsmodel. “Sporten hebben meer gemeen dan ze verschillen”, haalde Vermaat een kernprincipe van ASM aan. In plaats van jonge sporters zo vroeg mogelijk te laten specialiseren in één sport, stimuleert het model juist veelzijdig bewegen, zodat een atleet – en dus ook een golfer – eerst een brede beweegbasis ontwikkelt. Golfers zijn niet alleen golfers, maar in de eerste plaats bewegers.

ASM werkt met het zogenaamde beweegalfabet, ook wel Schijf van 10 genoemd. Dit model bestaat uit tien grondvormen van bewegen, zoals vangen, springen, rollen en balanceren. Samen vormen zij de basis van alle sportbewegingen. “De atleten met wie jullie werken, ontwikkelen in hun trainingen slechts 40 procent van deze bewegingsvormen”, stelde Vermaat. Het idee van ASM is vergelijkbaar met taal. “Hoe meer letters je kent, hoe groter je woordenschat. Zo geldt ook: hoe meer bewegingsvormen je beheerst, hoe meer oplossingen je lichaam kan vinden in verschillende situaties. Dat geeft je als golfer voordelen in de baan, omdat aanpassingsvermogen trainbaar is.”

Completere golfer

Volgens ASM kan ook aspecifieke training functioneel zijn. Oefeningen die niet direct op golf lijken – zoals gooien en vangen – activeren dezelfde neurale en motorische systemen als de golfswing. Ze versterken dus indirect de prestaties. Daarnaast zorgt variatie voor minder repetitieve belasting, wat blessures kan helpen voorkomen. Ook verhoogt het de motivatie en het plezier in trainen. Sporters met een bredere motorische ontwikkeling bereiken uiteindelijk een hoger prestatieniveau, al kan de vooruitgang in het begin minder snel lijken. Veelzijdig bewegen stimuleert bovendien coördinatie, creativiteit en cognitieve vaardigheden, wat het leren van techniek en tactiek kan ondersteunen.

Volgens Vermaat betekent dit zeker niet dat jeugdspelers minder moeten golfen, maar dat de pro’s hun trainingen kunnen aanvullen met verschillende beweegvormen. Door bewust meerdere grondvormen te trainen, ontstaat een completere en fysiek belastbaardere golfer. “Je kunt beter worden in golf door niet alleen te golfen”, vatte Vermaat de kennismaking met ASM samen.

Voetballen tijdens golfles

Sander van Duijn, pro van Golfclub Houtrak en lid van de MJOP-werkgroep, en Maurice Nuis, fysieke trainer bij de NGF, wezen erop dat golf steeds meer draait om kracht en afstand. Daardoor ligt de nadruk al vroeg op krachttraining en fysieke power, maar volgens ASM is dat de laatste stap in de ontwikkeling. Een brede motorische basis is essentieel.

Het tweetal gaf voorbeelden van hoe veelzijdig bewegen in gewone golflessen geïntegreerd kan worden: speelse warming-ups, balans- en coördinatieoefeningen, tik- en stoeispellen, gooien en mikken of zelfs andere sporten zoals voetbal. De aanwezige pro’s voerden zelf enkele oefenvormen uit. Trainingen mogen er soms ‘rommelig’ of minder succesvol uitzien, juist dat kan leren, creativiteit en lichaamsbewustzijn stimuleren. Het doel is niet perfect uitvoeren, maar ontwikkelen, aldus Van Duijn en Nuis. In een video werd getoond hoe jeugdspelers van Golfclub Almeerderhout tijdens een training alle grondvormen van bewegen oefenden in een Skill Garden, een speel- en sportplek die is gebaseerd op ASM.

Performance test

De sessie van Kenzo Vlassaks, headpro op Golfbaan Crossmoor en coach bij een NGF Talentacademie, had eveneens een praktisch karakter. Alle deelnemers kregen de opdracht om in groepjes een performance test te ontwerpen voor Trackman en andere systemen. Het doel was om tot één landelijke standaardtest voor alle Talentacademies te komen. Daarbij werd ook stilgestaan bij de trainingsprincipes die bij de Talentacademies worden gehanteerd. Spelers trainen met een duidelijk doel, gebruiken een vaste routine, wisselen regelmatig van club of target en trainen zo wedstrijdrealistisch mogelijk. De pro’s konden de performance test ook zelf uitproberen op de range van de Eindhovensche.

Noodzaak van een stevig fundament

Alexander Renders, manager sportparticipatie bij de NGF, en technisch directeur Katie Burnett praatten de aanwezigen bij over de vijf lagen tellende opleidingspiramide: Jeugdbreedtesport, Jeugd met ambitie, Talentontwikkeling, Nationale Selecties en Golf Team Holland.

Volgens Renders is een sterke basis essentieel. “Als we niet meer beweging krijgen in de breedtesport, wordt het in de andere lagen ook lastig. Daarom willen we het aantal jeugdgolfers vergroten.” De werving van jeugd was in het verleden niet altijd effectief, erkende hij. “We brachten veel kinderen in contact met golf, maar tijdens het feestje op de club gaven we ze spruitjes. Dat gaan we anders aanpakken. We zijn het feestje al aan het verbeteren en willen dit jaar ook de werving weer oppakken.” Om het fundament van de piramide te verstevigen, zet de bond vanaf 1 april 2026 drie medewerkers fulltime in op jeugdbreedtesport.

Steeds meer clubs zijn sinds de start van het jeugdplan actief bezig met jeugdgolf. Zo zijn inmiddels 160 clubs verbonden via Spond, een app die de NGF en clubs gebruiken om activiteiten te organiseren en communiceren. Renders wees ook op de groei van jonge golfers. In het afgelopen jaar kwamen er ongeveer duizend bij, waardoor er weer circa 19.000 golfers onder de 21 jaar zijn. Opvallend is dat de grootste groei plaatvond in de categorie 18 tot en met 21 jaar. Deze groep kiest relatief vaak voor ongeorganiseerde vormen van sport en voelt zich aangetrokken tot de digitale ranges, die sterk in opmars zijn. Een andere positief signaal is de stijging van het aantal ingeleverde qualifying kaarten met 30 procent, wat erop wijst dat jeugdspelers vaker voor handicapronden de baan in gaan.

Ambitieuze jeugd samenbrengen

Ook de tien jaarlijkse NGF Regiotrainingen voor jeugd met ambitie worden volgens Renders goed ontvangen. “De helft van de trainingen bestaat uit spelen, want golfen leer je uiteindelijk in de baan. Kinderen moeten de sport ook echt beoefenen. De trainingen zijn bedoeld om jeugdspelers uit dezelfde regio samen te brengen, zodat zij samen kunnen oefenen en plezier beleven aan golf. Daarnaast stimuleren we de samenwerking tussen pro’s en ouders in deze regio’s.”

Inmiddels zijn er negen NGF Talentacademies in Nederland. Naar verwachting komen daar dit jaar nog vijf locaties bij. Daarmee komt het streefdoel van zestien Talentacademies in 2030 al bijna in zicht. Renders gaf aan dat hij dit jaar de zorgen bij clubs wil wegnemen dat zij hun talentvolle jeugdgolfers kwijtraken. “We willen juist dat deze spelers lid blijven bij hun club, daar trainen bij hun eigen pro en competitie spelen. Tegelijkertijd willen we ze wel samenbrengen met andere ambitieuze kinderen, zodat ze elkaar motiveren en sterker maken. Een kind dat iedere week alleen traint, verliest uiteindelijk het plezier in golf.”

Burnett ging in op de speerpunten voor topgolf in 2026. De NGF investeert onder meer op alle niveaus in de opleiding van coaches en werkt aan de verdere ontwikkeling van een high-performance omgeving. Een van de stappen is de samenwerking met een indoor trainingsfaciliteit, zodat spelers het hele jaar door kunnen trainen. Tevens start een haalbaarheidsstudie naar een Nationaal Trainingscentrum. Ook wordt het Athlete Management System van NOC*NSF geïmplementeerd. Dat is een centraal digitaal platform dat alle relevante spelersdata verzamelt, analyseert en visualiseert. Verder komt er meer ondersteuning voor Team NL Disabled, Golf Team Holland en Golf Team Orange.

Opleidingsplan gezamenlijk omarmen

De technisch directeur vertelde daarnaast over het Meerjaren Opleidingsplan (MJOP), dat naar verwachting in het tweede kwartaal van dit jaar wordt afgerond. Het plan moet meer samenhang brengen in de piramide en spelers en coaches een logische route naar de top bieden.

Burnett en Renders nodigden de aanwezigen nadrukkelijk uit om feedback te geven op het plan. “Als blijkt dat bepaalde onderdelen aangepast moeten worden, doen we dat ook. We willen dat het visiedocument en de bijbehorende tools praktisch en bruikbaar zijn. En dat geldt straks ook voor de clubs die er inzage in krijgen.” Tijdens de afsluiting van de dag benadrukte ook John Boerdonk van GolfTON het belang van de betrokkenheid van de pro’s. “We willen jullie meenemen in dit plan”, zei Boerdonk. “Het MJOP werkt pas echt als iedereen het omarmt en er ook daadwerkelijk mee gaat werken.”

Lees meer over het jeugdplan.