Ongewenst gedrag op de golfbaan: wat je kunt doen

Aanleiding voor de workshop op de 30ste editie van het Nationaal Golfcongres was de sluiting van Golfbaan Tespelduyn op 8, 9 en 10 september 2025. De baan werd gesloten als statement tegen wangedrag van golfers jegens de greenkeepers. De NVG, NGA en NGF besloten om het onderwerp op de agenda van het congres te zetten en hielden in december 2025 een enquête om in kaart te brengen hoe groot het probleem is, of er sprake van een toename is en welke situaties het vaakst voorkomen.

In de sessie ‘Veilig en toch gastvrij in uitdagende situaties’ op het Golfcongres, gegeven door de psychologen Roos Dohmen en Anouk Visser, werden de resultaten van de enquête gepresenteerd. De vragenlijst werd ingevuld door 250 mensen die als professional of vrijwilliger werkzaam zijn op een golfbaan. 27% van de respondenten was (hoofd)greenkeeper en 23% bestuurslid of commissielid. Hieronder volgt een korte samenvatting.

• 41% van de respondenten meent dat ongewenst gedrag op de golfbaan in de afgelopen jaren is toegenomen.
• 41% ervaart ongewenst gedrag op de golfbaan gemiddeld (vaker) dan één keer per maand. Wat het meest voorkomt is: negeren van greenkeepers/marshals, beledigen, schreeuwen en schelden.
• Baanpersoneel voelt zich meerdere keren per jaar onveilig (50% 1-5 keer per jaar en 30% 5 keer per jaar).
• In het clubhuis is er in het algemeen minder sprake van ongewenst gedrag van golfers, maar ook hier voelt personeel zich soms onveilig: 12% één keer per jaar en 26% één keer per drie jaar.
• In het clubhuis gaat het vooral om deze vormen van ongewenst gedrag: 26% seksistische opmerkingen, 17% onder druk zetten, 16% negeren.
  Meer enquêteresultaten lees je onderaan dit artikel.

De uitkomsten van de enquête maken duidelijk, zo stelden Roos Dohmen en Anouk Visser, dat de golfsector een urgente taak heeft: werken aan een sociaal veilige werkomgeving,. Ongewenst gedrag komt in alle branches voor en is ook de golfwereld niet vreemd.

Alvorens in te gaan wat een golfbaan of -club kan doen, legden Dohmen en Visser eerst uit hoe ongewenst gedrag tot stand komt. Als je inzicht hebt in menselijk gedrag, dan weet je ook beter hoe je gedrag kunt veranderen – wat wel en niet werkt.

“Wil je gedrag van mensen veranderen, dan moet je rekening houden met de onbewuste processen die menselijk gedrag beïnvloeden”, aldus Roos Dohmen. Bij veel mensen heerst het beeld dat regels (vastgelegd in een gedragscode) alles oplossen, of dat het probleem voorbij is als het Golfvaardigheidsbewijs van voorheen opnieuw wordt ingevoerd, maar zo eenvoudig is het niet volgens Dohmen.

Er zijn talloze onbewuste processen die ons gedrag beïnvloeden. Zo is het van alle tijden dat sociale normen verschuiven. En veel mensen zijn geneigd om in bepaalde situaties een uitzondering voor zichzelf te maken. Dit wordt goed gepraat met excuses als “Andere golfers negeren de regels ook” en “Als het écht ongewenst was, had iemand wel ingegrepen.'' Mensen kunnen in het algemeen niet goed tegen kritiek en kunnen heel defensief reageren als ze op iets aangesproken worden. Mensen zijn in het algemeen ook geneigd om het risico van een situatie laag in te schatten (“De kans dat die bal de greenkeeper raakt, is heel klein”).

"Zero tolerance, en niet voor bepaalde mensen uitzonderingen maken"

Hoe kunnen we gewenst gedrag bereiken? Duidelijkheid is heel belangrijk volgens Roos Dohmen en Anouk Visser. “Het hele systeem moet het gedrag zo makkelijk maken dat het makkelijker is het gewenste gedrag wel te vertonen dan het niet te vertonen.” En dat begint ermee dat “de basis op orde” is. Organisaties die de basis op orde hebben, zijn in staat te voorkomen dat dingen misgaan.

Wat we van elkaar verwachten, moet vastgelegd worden in een gedragscode met een sanctiebeleid, maar er moeten dan wel altijd consequenties gekoppeld worden aan ‘overtredingen’. “Zero tolerance, en niet voor bepaalde mensen uitzonderingen maken”, aldus Roos Dohmen. “Gedragsregels moet je laten leven”, aldus Anouk Visser. Er moeten vertrouwenspersonen zijn van diverse pluimage die goed bereikbaar zijn. Voorts is het belangrijk om een verantwoord alcoholbeleid te voeren (“niet doorschenken”) en iedereen moet in staat gesteld worden om heel gemakkelijk meldingen te maken. De organisatie moet de meldingen monitoren en ervan leren.

De gedragsdeskundigen bespraken nog meer tips, bijvoorbeeld het belonen van gewenst gedrag en dat vertegenwoordigers van de golfbaan of -club het goede voorbeeld geven. Klik hier om de presentatie van Roos Dohmen en Anouk Visser te bekijken.

Verdiepende sessie

Op 2 april 2026 geven Dohmen en Visser een verdiepende sessie over ongewenst gedrag op golfaccommodaties. De Golfalliantie (NVG, NGA en NGF) beveelt bestuurders, directeuren, managers en hoofdgreenkeepers aan om deze bijeenkomst bij te wonen. Je krijgt concrete, toepasbare tips om ongewenst gedrag te verminderen en bij te dragen aan een prettige en veilige omgeving. Wil je je aanmelden, neem dan contact op met Paul Wesel van de NVG via pw@nvg-golf.nl.

Campagnes

Er zijn al diverse campagnes en informatiepagina's waarvan je gebuik kunt maken. Deze campagnes helpen golfclubs en -banen om bewustwording bij golfers te creëren.

• de NOC*NSF-campagne Vier v’s voor veiligheid;
• de NGA-campagne Focus Fore je slaat;
• de NGF-campagne Kijk uit voor greenkeepers.

Ongewenst gedrag in de horeca

We verwijzen ook naar de aanpak van Koninklijke Horeca Nederland om sociale veiligheid te realiseren. Volgens onderzoek van EenVandaag heeft 72% van jonge vrouwelijke horecamedewerkers te maken gehad met grensoverschrijdend gedrag. Informatie over de aanpak van Koninklijke Horeca Nederland is te vinden op de website khn.nl.

Resultaten enquête Ongewenst gedrag op de golfbaan en in het clubhuis

Hieronder volgt een samenvatting van de enquête die in december 2025 is gehouden. Een tip voor golfclubs en -banen: houd een enquête onder je eigen leden en gasten om te kijken hoe de situatie op jouw golfbaan is.

Op mijn club/baan ervaar ik dat ongewenst gedrag in de afgelopen jaren is toegenomen.
41% Ja, mee eens/Ja, zeer mee eens.
27% Niet mee eens/zeer mee oneens.
30% Neutraal.

Hoe vaak ervaar je ongewenst gedrag op de GOLFBAAN?
14% heel vaak (vaker dan 1 keer per maand).
27% geregeld (gemiddeld 1 keer per maand).
Door deze 41% wordt dit het meest genoemd: negeren van greenkeepers/marshals (hieronder komt vaak voor afslaan terwijl er geen teken veilig is gegeven), beledigen, schreeuwen, schelden.

Zijn er in de afgelopen jaren situaties geweest waarin baanpersoneel zich onveilig voelde?
30% Ja, geregeld (totaal over alle medewerkers vaker dan 5 keer per jaar).
50% Ja, soms (totaal over alle medewerkers 1 tot 5 keer per jaar.

Wordt er actief opgetreden tegen ongewenst gedrag op de golfbaan?
42% Ja, er wordt altijd actief opgetreden.
30% Er wordt soms opgetreden.
18% Er wordt zelden of nooit opgetreden.

Hoe wordt er opgetreden?
Uit de antwoorden wordt duidelijk dat sommige banen/clubs een heel duidelijk protocol hebben, maar bij andere is het optreden erg ad hoc.

In het algemeen, hoe zou je het gedrag van golfers in het CLUBHUIS omschrijven?
10% Regelmatig storend.
43% Respectvol.
33% Neutraal.

Welke ongewenste gedragingen zie je het meest in het clubhuis?
26% seksistische opmerkingen.
17% onder druk zetten.
16% negeren.

Zijn er in de afgelopen jaren situaties geweest waarin horecapersoneel of receptie/administratie/management zich onveilig voelde?
12% Ja, geregeld (ongeveer 1 keer per jaar).
26% Ja, maar het is zeldzaam (1 keer in de afgelopen 3 jaar).

Wordt er actief opgetreden tegen ongewenst gedrag in het clubhuis?
42% Ja, altijd.
11% Soms.

Hoe wordt er opgetreden?
Uit de antwoorden wordt duidelijk dat sommige banen/clubs een heel duidelijk protocol hebben, maar bij andere is het optreden erg ad hoc.

Heeft jouw golfclub, golfbaan of werkgever een vertrouwenspersoon bij wie je terecht kunt als dat nodig zou zijn?
77% Ja.

Heb je het gevoel dat je bij de vertrouwenspersoon met elk verhaal terecht kunt als dat nodig zou zijn?
70% Ja.
8% Nee.

Heeft jouw golfbaan gedragsregels of een gedragscode (reglement) met een sanctiebeleid voor overtredingen of ongewenst gedrag?
53% Ja.
19% Nee.
28% Weet niet.