Golfsector neemt regie met Duurzaamheidsconvenant

Het Duurzaamheidsconvenant werd ondertekend door Jannes Landkroon (de voorzitter van de Nederlandse Greenkeepers Associatie, NGA) Jan van Merwijk (algemeen directeur sport van de Nederlandse Golf Federatie, NGF) en Paul Wesel (directeur Nederlandse Vereniging van Golfaccommodaties, NVG) en Jan Rotmans. Dat gebeurde in aanwezigheid van transitiedeskundige Jan Rotmans, de keynotespreker op het Nationaal Golfcongres dat gehouden werd in Gooiland in Hilversum. Rotmans schetste in de opening van het jaarlijkse congres de impact van klimaatverandering voor de wereld en maakte de noodzaak van duurzaamheid duidelijk. Een fragment uit zijn presentatie:

“Jullie doen het als sector beter dan wat mensen denken maar nog niet zo goed als gehoopt. Waarom verduurzamen? De druk vanuit de milieubeweging neemt toe, maar de samenleving verwacht ook verduurzaming van jullie. En er komt een strijd om de ruimte, we hebben meer ruimte nodig voor woningen maar ook bijvoorbeeld voor klimaataanpassingen en water. En als je dan als golfbaan niets doet aan duurzaamheid is het einde oefening. Het beeld van golf is dat het een milieuvervelende sport is die veel water en pesticiden gebruikt. Tweederde van de niet-golfers vindt dat golfbanen op het gebied van duurzaamheid niet goed bezig zijn. Je kunt dan zeggen: ‘De buitenwacht ziet niet hoe goed wij bezig zijn.’ Ja, dat kan je wel vinden, maar je hebt te maken met beeldvorming, daar kan je niet omheen en moet je wat aan doen. De Calimero-rol spelen helpt niet. Met meer dan 100 golfbanen die het GEO-duurzaamheidscertificaat hebben, is Nederland wereldwijd koploper. Da’s best knap, maar het is ook een goed bewaard geheim. Het is ongelooflijk dat dit niet naar buiten wordt gebracht op een manier dat iedereen het begrijpt, maar dat ligt aan jullie. Verduurzaming gaat onder meer over bemesting, water en pesticiden. In de toekomst worden de golfbanen niet meer beregend en bemest, dan gaat dat op een natuurlijke manier, eigenlijk net als 100 jaar geleden. Pesticiden? Je ziet steeds meer druk vanuit de samenleving omdat er een wetenschappelijk verband is gelegd tussen mensen die met pesticiden werkten en Parkinson. Dat is niet best, dus stoppen met pesticiden is een no-brainer, die worden vervangen door natuurlijke gewasbeschermingsmiddelen. Ik heb het over een transitie, anders denken, anders doen. Als je succes wil hebben, moet je vooral anders denken. Een golfbaan in de toekomst is onderdeel van de natuur. Alles wat onnatuurlijk is, gaat verdwijnen. Doe je het niet, dan houd je maar 20 procent van de golfbanen over. De natuur is dus niet je vijand maar je vriend.”

Met het convenant legt de sector concrete afspraken vast om golfbanen in Nederland verder te verduurzamen en toegankelijker te maken voor de samenleving. Het convenant richt zich op natuur- en landschapsbeheer, biodiversiteit, watergebruik, het uitfaseren van pesticidegebruik en het openstellen van de natuur op golfbanen voor niet-golfers. De afspraken zijn voorzien van concrete cijfers en deadlines en sluiten aan bij de Strategie 2026+ van de NGF, waarin duurzaamheid één van de vier strategische pijlers is. De pijler duurzaamheid en het convenant zijn toegelicht in het in december gepubliceerde artikel Duurzaam golf: op weg naar het gezondste natuurlijke sportpark van Nederland.

Voor golfclubs, -banen en andere stakeholders organiseert de Golfalliantie (NGA, NVG en NGF) in maart en april informatiebijeenkomsten. De data en locaties volgen later. In deze bijeenkomsten wordt het Duurzaamheidsconvenant voor de golfsport toegelicht. Ook wordt uitgelegd hoe de Golfalliantie golfclubs en -banen gaat ondersteunen bij het reliseren van de doelstellingen die in het convenant zijn vastgelegd en uiteraard worden vragen van de deelnemers beantwoord. Heb je nu al vragen, aarzel dan niet om contact op te nemen met Alexander de Vries (alexander.devries@ngf.nl).

De Golfalliantie roept golfbanen, -clubs en andere stakeholders op om zich actief achter de afspraken te scharen en het convenant mede te ondertekenen. De ambitie is dat een ruime meerderheid van de golfbanen zich in september 2026 aan het convenant heeft verbonden. Tijdens de Solheim Cup, het internationale golfevenement dat in september op Bernardus Golf nabij Den Bosch wordt gehouden, zal stilgestaan worden bij de voortgang.

Draagvlak

Aan de ondertekening van het convenant door NGF, NVG en NGA gingen gesprekken met alle aannemers en vele tientallen golfbanen vooraf. Hierbij bleek dat er een brede steun is voor afspraken om golfbanen in Nederland verder te verduurzamen en toegankelijker te maken voor de samenleving.

De NGF, NVG en NGF werken op het gebied van duurzaamheid al sinds 2014 nauw samen onder de naam Golfalliantie. Deze samenwerking tussen drie branches (golfclubs, -banen en greenkeepers) is bijzonder, dit zie je in weinig landen. Met het convenant kiest de Golfalliantie er bewust voor om niet te wachten op strengere wet- en regelgeving vanuit Europa of Den Haag, de branche neemt zelf verantwoordelijkheid en handelt pro-actief. Door gezamenlijk toe te werken naar onder meer nulgebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen, bouwt de sector aan gezonde, toekomstbestendige sportparken voor onze kinderen en hun kinderen.

Waarom een convenant?

De Nederlandse golfbanen beslaan gezamenlijk bijna 11.000 hectare, waarvan ongeveer de helft bestaat uit natuur. De golfsport voorziet dus in ruim 5.500 hectare aan natuurgebied, vergelijkbaar met de omvang van Nationaal Park de Hoge Veluwe.

Als natuurbeheerders kennen golfbanen hun verantwoordelijkheid. Duurzaamheid is daarom allesbehalve een nieuw thema in de golfsport. Golf is de enige sport in Nederland waarbij accommodaties structureel werken met een internationaal erkend duurzaamheidscertificaat: GEO Certified. Van alle sporten in Nederland is golf pionier op het gebied van duurzaamheid.

Er gebeurt dus al veel goeds maar het kan en moet nog beter, erkennen de NGF, NVG en NGA. Er moeten op duurzaamheidsgebied nog meer stappen gezet worden. Het convenant heeft als doel dat de sector deze belangrijke stappen versneld gaat zetten en op een meetbare en bewijsbare wijze.

Het convenant stelt de golfsector in staat om te laten zien hoe duurzaam de sport nu is en hoe we vooruitgang boeken. Het maakt de golfsector weerbaar. Dit is belangrijk voor de toekomst van golf want de sport ligt onder een vergrootglas vanwege ruimte-, pesticiden- en watergebruik. Schaarste aan ruimte en bronnen maken het noodzakelijk dat golfbanen werken aan een ‘license to operate’ van de samenleving.

Het duurzame verhaal van golf is sterk, maar er is een probleem: de buitenwereld kent het verhaal niet of nauwelijks. Dit vertaalt zich in een slecht imago van de sport onder niet-golfers. Uit het jaarlijks terugkerende imago-onderzoek dat de NGF sinds 2021 uitvoert, blijkt dat golfers golf zien als een 'groene' en duurzame sport. Onder niet-golfers blijft dit beeld echter duidelijk achter. Zo ziet slechts 31 procent van de niet-golfers golf als duurzaam en vindt maar 21 procent golf toegankelijk. Tegelijkertijd associeert 50 procent van de niet-golfers golf wél met ‘groen’.

Deze cijfers laten zien dat er een duidelijke kloof bestaat tussen wat de golfsector doet en hoe dit door de samenleving wordt ervaren. Bij het grote publiek is niet bekend dat golfbanen gemiddeld voor de helft uit natuur bestaan en dat de golfsport hiermee een bijdrage levert aan de biodiversiteit die wereldwijd onder druk staat. Ook is bijvoorbeeld niet bekend dat ruim 100 golfbanen doorkruist worden door openbare paden en dat recreanten op 90 procent van alle golfaccommodaties welkom zijn om te genieten van de horeca, het groen en de rust. Ook niet goed bekend is dat ruim 60 procent van de golfbanen is aangelegd op voormalige agrarische grond, poldergebied en weiland en 8 procent op voormalige vuilstorts. Op die plaatsen is natuur gecreëerd door golfclubs en golfbaaneigenaars.

Meer over de positieve en negatieve impact van de golfsport lees je op de informatiepagina Duurzaamheid en golf in cijfers.

Dat doen we natuurlijk

Het Duurzaamheidsconvenant geeft ook extra gewicht aan de campagne ‘Dat doen we natuurlijk’ die de golfsector sinds begin 2025 voert. In deze campagne, die voornamelijk gericht is op mensen die niet golfen, laat de sector zien hoe golfbanen natuur koesteren, versterken en delen met hun omgeving. Meer over de campagne lees je hier.

Van links naar rechts: Jannes Landkroon (voorzitter NGA), Jan van Merwijk (algemeen directeur sport NGF), Paul Wesel (directeur NVG) en Jan Rotmans.