Terug naar Duurzaam beheer

Van Green Deal naar volledig pesticidevrij beheer

Het gebruik van pesticiden buiten de land- en tuinbouw is al sinds 2017 verboden, maar er gold voor sportvelden nog een algehele uitzondering op het gebruiksverbod. Op 1 april 2020 is de uitzonderingsregeling aangescherpt. Er gelden nu alleen nog uitzonderingen voor een beperkt aantal plagen, ziekten en onkruiden. Na 2022 verlopen de uitzonderingen.

Op 1 april 2020 is een wijziging in de wettelijke Regeling in werking getreden voor het gebruik van pesticiden op sportvelden. Hierin staat vermeld welke uitzonderingen er nog zijn op het gebruiksverbod mits er door de golfbaan voldaan wordt aan geïntegreerde gewasbescherming (Integrated Pest Management, IPM).

De Green Deal Sportvelden uit 2015 was een convenant tussen de sportveldensector en de overheid om het pesticidegebruik tot nul af te bouwen. Zoals hierboven aangegeven gold er in het begin voor sportvelden nog een algehele uitzondering op het gebruiksverbod. Op weg naar nulgebruik zijn we nu in de fase gekomen waarin de uitzonderingsregeling verscherpt is. Hierbij is het uitgangspunt van de overheid: “nee, tenzij”. Oftewel: gebruik is verboden tenzij IPM is toegepast en alleen als het strikt noodzakelijk. Op basis van het uitgangspunt “Nee, tenzij” zijn de uitzonderingen drastisch teruggeschroefd voor de periode 1 april 2020 tot eind 2022. In deze jaren zijn er onder strenge voorwaarden nog uitzonderingen voor een beperkt aantal plagen, ziekten en onkruiden, waarna de uitzonderingen verlopen.

De nieuwe uitzonderingsregeling voor de sportveldensector is gepubliceerd in de Staatscourant (klik hier). De Regeling is de uitkomst van de overleggen in het kader van de Green Deal Sportvelden. De Green Deal Sportvelden is daarmee formeel beëindigd en de uitkomsten zijn ondergebracht in de Routekaart Verduurzaming Sport in het kader van het Nationaal Sportakkoord. De houding en grote inspanningen van pro-actieve en vooroplopende golfbaanbeheerders om de ambitie van de Green Deal te halen, hebben in belangrijke en hoge mate bijgedragen aan de nieuwe afspraken.

Handreiking Pesticidevrij Sportgrasbeheer

In het kader van de Green Deal Sportvelden is een handreiking ontwikkeld die informatie biedt voor beheerders om plagen, ziekten en onkruid tegen te gaan. De handreiking geeft inzicht in de omstandigheden waarin plagen, ziekten en onkruid ontstaan en vormt daarmee een basis voor de aanpak daarvan. Hiermee kunnen stappen gezet worden richting pesticidevrij beheer. De “Handreiking Pesticidevrij Sportgrasbeheer – Preventie en bestrijding van onkruiden, ziekten en plagen” is hier te vinden.

Innovatiesubsidies

De politieke boodschap in de afgelopen jaren is duidelijk: het gebruik van pesticiden op sportvelden moet teruggedrongen worden tot nul. Ter ondersteuning van dit doel heeft de overheid in 2019 geld vrijgemaakt voor innovatiesubsidies. Die subsidies hebben betrekking op twee thema’s:

a. Hoogwaardig recyclebare kunststof sportvelden;
b. Preventie van onkruiden en andere problemen op sportvelden.

Doel is de ontwikkeling van nieuwe “niet-chemische” maatregelen en laag-risico pesticiden en biociden. De subsidies zijn inmiddels toegekend en de Research & Development afdelingen van verschillende bedrijven zijn er inmiddels mee bezig.

De natuur leidend

De golfsector nadert het einde van een noodzakelijke transitie: van beheer met weinig pesticiden naar geheel pesticidevrij beheer. Maar met behoud van de voor de golfsport zo essentiële speelkwaliteit als legitieme ambitie.

Wat betekent de transitie voor de kwaliteit van de Nederlandse banen? Die wordt niet minder, maar wel anders, als gevolg van steeds minder pesticiden en veelal ook minder beregenen en bemesten. Golfbanen zullen daardoor veel meer een fast and firm karakter krijgen zoals het in de Angelsaksische landen wordt genoemd. Een duurzaam onderhouden golfbaan is droger en gevlekter, kleurt met de seizoenen mee en is minder gemanicuurd. Een stap terug naar de natuur, die voor golf meer leidend gaat worden. Geen mindere maar een andere kwaliteit dus.

Van IPM naar ITM

Van IPM naar ITM: zo kan de routekaart vanaf 2020 samengevat worden.

IPM = Integrated Pest Management (geïntegreerde gewasbescherming). Verantwoord en zo weinig mogelijk pesticidengebruik. IPM is een planmatige aanpak om schade door ziekten, plagen en onkruiden onder een bepaald niveau te houden door middel van een integrale aanpak met zo gering mogelijke schade voor mens, dier, natuur en milieu. Integrated Pest Management begint bij het gebruiken van zogenaamde resistente grassen. Het doel is drastische vermindering van en verantwoord pesticidegebruik. Maar selectief en zeer terughoudend gebruik van chemische pesticiden past, als allerlaatste redmiddel, binnen de principes van IPM.

ITM = Integrated Turf Management (geïntegreerd grasbeheer). Grasbeheer zonder pesticiden, voorkomen in plaats van bestrijden. ITM is beheer waarin alle aspecten (gebruik, groeiplaats, beheer en onderhoud van de grasmat) optimaal op elkaar worden afgestemd. Geïntegreerd grasbeheer zorgt voor weerbarstiger gras waardoor de ziekte- en plaagdruk onder drempelwaarden blijft.

Ondersteuning

De Nederlandse Greenkeepers Associatie (NGA), de Nederlandse Vereniging van Golfaccommodaties (NVG) en de Koninklijke Nederlandse Golf Federatie (NGF), die gezamenlijk de Golfalliantie vormen, hebben de handen ineen geslagen om de sector te ondersteunen bij de noodzakelijke transitie naar pesticidevrijbeheer. Een belangrijke publicatie in dit kader is het Handboek kwaliteit golfbanen. Ook belangrijk is de portal OnCourse Nederland, de gratis portal voor Nederlandse clubs en banen. De online portal is ontwikkeld om golfbaanbeheerders te stimuleren bewust om te gaan met natuur en milieu en maatschappelijk verantwoord te ondernemen. In afstemming met het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat is de IPM-methodiek hier ook in onder gebracht en op een gebruiksvriendelijke manier beschikbaar gemaakt.

Integrated Pest Management of IPM is een planmatige aanpak om schade door ziekten, plagen en onkruiden onder een bepaald niveau te houden door middel van een integrale aanpak met zo gering mogelijke schade voor mens, dier, natuur en milieu.