Inhoud caddie

AED op club redt levens

10 januari 2019

Elk jaar worden in Nederland ongeveer 15.000 mensen getroffen door een plotselinge hartstilstand. Dat kan ook op de golfbaan gebeuren. Snelle hulp kan levens redden. Een AED kan daarbij een essentiële rol spelen.

Een AED – Automatische Externe Defibrilator – is een draagbaar toestel dat wordt gebruikt als iemand een hartstilstand heeft. Doel: het terugkrijgen van hartritme. Het gebruik van een AED vergroot het overlevingspercentage aanzienlijk.

Onderzoek sportaccommodaties
Het medisch-wetenschappelijk onderzoek richtte zich specifiek op incidenten op en rond sportaccommodaties. Wat is op basis van deze gevallen de kans dat iemand een plotselinge harstilstand overleeft zonder of vrijwel zonder blijvende hersenschade? En hoe beïnvloedt de aanwezigheid van een AED op het terrein die kans? Juist op sportterreinen zijn dat belangrijke vragen. Want sport is leuk en gezond, maar inspanning kan, zeker bij mensen die al een onderliggend hartprobleem blijken te hebben, sporadisch een acute noodsituatie triggeren.

In de onderzoeksperiode van 18 jaar deden zich 26 gevallen van een plotselinge hartstilstand voor, verspreid over 252 amateursportaccommodaties. Van die gevallen deden 15 zich voor op een accommodatie met een AED en 11 op een accommodatie zonder. Verder waren van de 26 gevallen maar liefst 24 man en hadden de personen een gemiddelde leeftijd van 54 jaar.

Vijftien getroffenen overleefden het voorval zonder noemenswaardige blijvende gevolgen, zes mensen overleefden het maar met blijvende hersenschade en vijf mensen overleden. Van de zes overlevenden met blijvende hersenschade, kregen vijf de hartstilstand op een sportaccommodatie zonder AED. De onderzoekers stelden vast dat de kans op overleven met normale hersenfuncties op een sportaccommodatie met een AED, maar liefst 93 procent is, tegen een kans van slechts 9 procent op een terrein zonder AED.

Meer AED’s, meer hulpverleners
De cijfers laten duidelijk zien dat de aanwezigheid van een AED de tijd tussen de hartstilstand en ingrijpen fors verkleint, waardoor de overlevingskans zonder blijvende gevolgen drastisch omhoog gaat. Bovendien blijkt uit de getallen dat de kortste reactietijd wordt bereikt als een toevallige omstander in staat is direct te handelen.

Dat onderstreept dat niet alleen de aanwezigheid van een AED, maar ook voldoende mensen die het apparaat kunnen bedienen, van essentieel belang is. Niet voor niks streeft de Hartstichting blijvend naar meer goed werkende AED’s die altijd toegankelijk zijn en naar meer mensen die het apparaat kunnen bedienen bij een plotselinge hartstilstand.

Hoe werkt het? 
Nadat je twee zelfklevende elektroden op de ontblote borst van het slachtoffer hebt aangebracht, begint de AED met een analyse van het hartritme. Als er sprake is van ventrikelfibrillatie (chaotisch trillen van het hart) zal de AED aangeven dat het nodig is een stroomstoot aan het hart toe te dienen. De stroom wordt, na een druk op de knop, aan het hart afgegeven via de zelfklevende elektroden. Het fibrilleren zal hierdoor stoppen en het hart krijgt de kans zelf weer een normale circulatie op te bouwen. De AED is een veilig apparaat en zal geen schok toedienen aan iemand die geen hartstilstand heeft. 

Wie mag een AED bedienen?
Iedereen in Nederland mag de AED bedienen als dat nodig is. Ook ongetrainde mensen kunnen een AED succesvol inzetten. Een training verhoogt de kans op succes echter aanzienlijk. 

Reanimatie blijft belangrijk
De AED is een belangrijk apparaat, maar vervangt niet de reanimatie. Hartmassage en mond-op-mondbeademing blijven altijd de eerste stappen bij hulpverlening. Wat te doen bij een hartstilstand?

  1. Direct 112 bellen om een ambulance op te roepen.
  2. Direct starten met reanimatie.
  3. Binnen 6 minuten met een AED het hart een of meerdere krachtige stroomstoten toedienen om het normale hartritme terug te brengen. 

Op de website van de Hartstichting wordt helder uitgelegd hoe je moet handelen bij een hartstilstand. 

AED en cursus
Er zijn verschillende AED’s verkrijgbaar. Prijzen variëren van 1.000 tot 3.000 euro. Meestal volstaat een eenvoudige AED.