Belasten zoekgeraakte golfballen het milieu?
Deze informatiepagina is bedoeld voor golfclubs, -accommodaties en golfers, met twee doelen:
- Het artikel informeert clubs, accommodaties en golfers hoe ze kunnen bijdragen aan een duurzame golfsport.
- Het artikel biedt hulp bij communicatie over duurzaam golfbaanbeheer. Clubs en accommodaties kunnen delen van de tekst overnemen.
Golfers raken geregeld ballen kwijt. Ze worden in het water geslagen en in struiken, bossen en hoog gras. Een golfbal weegt zo'n 45 gram, heeft een diameter van ongeveer 43 millimeter en is gemaakt van rubber en synthetisch materiaal, met een plastic schaal. Hebben al die ballen die zoekraken dan niet een enorme impact op het milieu?
Nee, er is geen sprake van grootschalige vervuiling. Er is wel werk aan de winkel, maar de golfsector wordt steeds beter in het voorkomen dat golfballen in het milieu achterblijven. Hier leggen we uit hoe dit zit.
Ballen in hoog gras, struiken en bossen
- Golfers zoeken goed naar hun golfbal als die niet open en bloot ligt. Golfballen zijn niet goedkoop en in een wedstrijdronde (of een ronde die meetelt voor de handicap van een speler) levert een "verloren bal" ook nog eens strafslagen op.
- Als een golfer zijn of haar bal niet vindt, dan wordt de bal geregeld binnen een paar dagen of weken gevonden door andere spelers die op zoek zijn naar hun eigen golfbal of die van een medespeler.
- Ook bij het onderhoud van de baan, door professionals of vrijwilligers, worden veel ballen teruggevonden. Deze "tweedehands" (gebruikte) ballen worden geschonken aan jeugdspelers of te koop aangeboden en beginnen een nieuw leven.
- Ballen die in de zomer en herfst onvindbaar zijn, omdat het gras dan hoog is of omdat ze onder een laag bladeren liggen, worden in de winter weer zichtbaar en gevonden. In de winter verliest het hoge gras en het blad van de bomen z'n kracht en vorm.
- Vogels en andere wilde dieren willen wel eens een golfbal oppakken en een klein stukje meenemen, maar ze eten de ballen niet op. De opgepikte ballen worden net als andere ballen uiteindelijk weer gevonden door golfers.
Ballen in het water
Bijna elke golfbaan heeft waterpartijen en zelfs de beste golfers slaan geregeld een bal in het water. Golfballen die niet uit het water gehaald worden, veroorzaken milieuschade: na verloop van tijd komen microplastics vrij. Maar op veel golfbanen worden de "waterballen" periodiek door duikers van gespecialiseerde bedrijven opgevist. Door de waarde die de ballen vertegenwoordigen, is dat een lonende zaak. De waterballen worden verkocht onder de categorienaam "lakeballs". Lakeballs zijn zeer gewild want ze zijn vaak nog heel goed en minder duur dan nieuwe ballen uit de fabriek.
Daarnaast komen veel ballen weer boven water bij het schonen en baggeren van waterpartijen en sloten. Een golfbal in het water breekt heel langzaam af, een bal wordt daarom vrijwel altijd opgevist voordat er milieuschade ontstaat.
Maar bij het schonen en baggeren van waterpartijen blijven veel ballen verstopt in slib (bagger) dat wordt afgevoerd. Een onderneming uit Hengelo (Gelderland) heeft voor dit probleem een oplossing gevonden: een aardappelrooier die is omgebouwd tot een golfballenzeef. Over het zeefsysteem lees je meer in dit artikel.
In Nederland liggen de golfbanen niet zo dicht aan zee dat een bal in zeewater eindigt. In het buitenland is dat wel het geval, maar veel golfbanen pal aan zee - zoals Pebble Beach in Californië - kennen kun verantwoordelijkheid en vissen de ballen in de oceaan op.
Voortdurend een nieuwe eigenaar
Golfballen wisselen dus vele malen van eigenaar - de lange levensduur van een golfbal werkt hierbij in het voordeel - en hierdoor blijft de milieuschade tot een minimum beperkt.
En als een golfbal het einde van z'n leven bereikt heeft (een golfbal met een flinke schram erop of een scheur in de cover is niet meer geschikt voor het spel), dan eindigt hij in de vuilnisbak van een golfbaan en vervolgens bij ander plastic vuil. Golfbanen met gescheiden afval - een onderdeel van het GEO-duurzaamheidsprogramma in de golfsport - moedigen hun golfers aan om kapotte ballen in de bak met plastic afval te gooien.
Het aantal ballen dat achterblijft in de natuur is dus gelukkig heel laag en in de toekomst zal er helemaal geen vervuiling zijn. Dit is te danken aan innovatieve partijen in de golfmarkt die andere soorten ballen ontwikkelen.
- Golfballen die met een chip zijn uitgerust waardoor de golfer de bal altijd kan terugvinden (deze ballen bestaan al maar zijn nu nog erg duur).
- Golfballen die blijven drijven (deze ballen bestaan al maar hebben nog niet de kwaliteit van gewone golfballen).
- Ecogolfballen (er zijn al golfballen die geen schade aan het milieu toebrengen maar deze hebben nog niet de kwaliteit van gewone golfballen).
Kapotte en versleten golfballen
Als een golfbal kapot of versleten is, dan dient die in een bak met restafval gegooid te worden. Golfballen bestaan grotendeels uit rubber en synthetisch materiaal en zijn daardoor niet geschikt voor plastic recyling. Restafval is al het afval dat je niet gescheiden kunt inleveren.
Nog beter is het om kapotte en versleten golfballen én rangeballen te verzamelen en werk te maken van recyling. Er zijn fabrieken die van oude ballen nieuwe ballen maken. In zo'n fabriek worden de buitenlaag en de kern gescheiden, de massa's vermalen en vervolgens verwerkt tot nieuwe ballen. Leveranciers van rangeballen kunnen informatie verschaffen over recyling van golfballen.
Een duurzame golfsport
Het aanmoedigen van duurzame stappen op allerlei gebied gebeurt al jarenlang via het GEO-duurzaamheidsprogramma. Verantwoord afvalbeheer, afval recyclen en scheiden, is een belangrijk onderdeel van GEO.
Daarnaast is er het Duurzaamheidsconvenant dat begin 2026 is gelanceerd. In het convenant staan afspraken over het verder verduurzamen van golfbanen, pro-actief en meer dan de wetgeving voorschrijft. Het convenant is vooralsnog vooral gericht op thema’s die de allergrootste impact hebben, zoals het terugdringen van pesticidengebruik tot nul, waterbesparing door effectieve beregening en het openstellen van de rijke natuur op golfbanen voor niet-golfers. Maar ook andere maatregelen maken onderdeel uit - of gaan onderdeel uitmaken - van de afspraken in het convenant. Bijvoorbeeld maatregelen om milieuvervuiling door verloren golfballen te voorkomen en maatregelen om rangeballen te recyclen.
Lees ook:
Ga terug naar de hoofdpagina Toolkit communicatie: clubs > golfers.