Inhoud caddie

Vogelvriendelijk golfbaanbeheer en de Birdwatching Day

De wijze waarop een golfbaan ingericht is en beheerd wordt, bepaalt welke (vogel)soorten kunnen gaan floreren. Om golfers en niet-golfers te wijzen op de leefgebieden die golfbanen vormen voor vogels, is de NGF Birdwatching Day voor golfbanen in het leven geroepen.

Vogelvriendelijk beheer dient twee doelen. Gaat het goed met de vogels, dan gaat het goed met het groen. Vogels zijn daarnaast een natuurlijke vijand van plagen. Spreeuwen zijn bijvoorbeeld een natuurlijke bestrijder van engerlingen en mezen bestrijden de processierups. De wijze waarop een golfbaan ingericht is en beheerd wordt, bepaalt welke (vogel)soorten kunnen gaan floreren. Deze pagina van Caddie is gewijd aan vogelvriendelijk beheer. 

Vogels tellen op Bird Watching Day

Vogels gelden als graadmeter voor de kwaliteit van de leefomgeving. Om golfers en niet-golfers te wijzen op de leefgebieden die golfbanen vormen voor vogels, om mensen te enthousiasmeren voor de natuurwaarden van golfbanen, is de NGF Birdwatching Day voor golfbanen in het leven geroepen.

Alle golfclubs en -banen worden uitgenodigd deel te nemen aan de jaarlijkse Birdwatching Day op golfbanen die in 1999 voor het eerst is gehouden. Op deze dag kunnen golfers en niet-golfers meewandelen met een deskundige die vogelsoorten telt op zicht en geluid.

De Birdwatching Day van 2020 moest door de coronamaatregelen afgelast worden. Ook de Birdwatching Day in 2021, die gepland was op 8 mei in de Nationale Vogelweek, kan helaas niet doorgaan. In deze fase van de coronapandemie moet groepsvorming nog vermeden worden.

Waarom een jaarlijkse Bird Watching Day?

De vogelteldag is een jaarlijks evenement waarop golfbanen in kaart brengen hoeveel vogelsoorten er zijn op de locatie. De dag is voor clubs een goede gelegenheid om golfers en gasten enthousiast te maken voor de vogels en de natuur op en rond golfbanen.

Vogelbescherming Nederland en de NGF staan voor het beschermen, in stand houden en laten groeien van de vogelpopulatie, want vogels gelden als graadmeter voor de kwaliteit van de leefomgeving. Met de Bird Watching Day worden golfers hiervan bewust gemaakt.

De jaarlijkse momentopname geeft een club een beeld van het aantal (soorten) vogels dat op de golfbaan aanwezig is. Het kan een aanzet zijn tot meer nestkastprogramma’s, natuurcommissies, meer betrokken leden, etc. Tegelijk ontstaat een beeld van de vogelbevolking op de Nederlandse golfbanen. 

Hoe organiseer ik als golfclub een Bird Watching Day op mijn baan?

  • De Bird Watching Day is een ochtend waarop vogelsoorten geteld worden op zicht en geluid. 
  • De Bird Watching Day voor golfbanen wordt elk jaar gehouden op een vaste dag. Meestal is dit een dag in de Nationale Vogelweek die wordt georganiseerd door Vogelbescherming Nederland. Elke golfbaan kan meedoen.
  • De clubs organiseren de vogeltelochtend zelf. Zij vragen een vogeldeskundige onder de leden, of een vogelaar van een natuurorganisatie uit de regio, om de vogeltelochtend te leiden. Bijna altijd is er wel een vogelaar onder de leden. Om in contact te komen met andere vogelkenners, kunt u vogelwerkgroepen in de regio benaderen. Men vindt de vogelwerkgroepen op de website van Vogelbescherming Nederland.
  • Elke golfbaan en -club kan de vogeltelling op een eigen manier invullen. De meest voorkomende manier is een vogeltelwandeling door de baan, vroeg in de ochtend. De deskundigen kunnen namelijk vaak leuk vertellen over de vogels die zij zien of horen, maar ook over de natuur op de golfbaan. Daarom maken veel clubs een activiteit van de Bird Watching Day die ze ruim van te voren aankondigen. Met een uitnodigende tekst worden golfers en niet-golfers uitgenodigd om mee te wandelen op de vogeltelochtend. Bijvoorbeeld een tekst als deze: "Op 16 mei gaan we onder leiding van een deskundige vogelsoorten spotten op de Birdwatching Day. Iedereen is welkom. Het begint om 7 uur - we verzamelen bij het clubhuis - en om 9 uur drinken we een kop koffie in het clubhuis. Leer meer over de vogels en de natuur op onze baan en wandel mee!" De “ronde” wordt afgesloten met een kop koffie of thee. De kenner kan dan met behulp van vogelboeken nog wat meer vertellen over verschillende vogelsoorten.
  • De aanvangstijd mag de club zelf bepalen. Op sommige clubs begint de wandeling al om 05:30 uur omdat vogels heel vroeg opstaan ... 
  • De clubs krijgen een tellijst die na afloop wordt ingevuld door de leider van de vogeltelochtend. De tellijst wordt na afloop aan de NGF gestuurd.
  • Er is gekozen voor een vaste datum omdat er dan een goede vergelijking tussen verschillende jaren gemaakt kan worden. Maar als de nationale datum voor de Bird Watching Day slecht uitkomt, dan mogen clubs de vogeltelochtend op een andere dag organiseren. 
  • Sommige clubs combineren de Birdwatching Day-telling met een eenjaarlijkse, tweejaarlijkse of driejaarlijkse vogelmonitoring. De Bird Watching Day-telling is niet "officieel" en niet te vergelijken met een monitoring uitgevoerd in het kader van GEO. Banen die de vogelpopulatie officieel willen inventariseren, dienen het aantal vogelsoorten op meerdere momenten in het jaar te tellen. Maar de Bird Watching Day is als nationale en laagdrempelige activiteit een goed moment om een groep leden te activeren en gasten en leden bewust te maken van de grote vogelpopulatie en prachtige natuur op golfbanen. Clubs die elk jaar meedoen aan de Bird Watching Day en elk jaar de tellijst invullen krijgen een goed beeld van de vogelsoorten die er permanent zijn en de toename aan vogelsoorten die het gevolg is van meer natuurontwikkeling.
  • De tellijst is niet in een alfabetische volgorde ingedeeld, maar volgens soortgroepen en -families, zoals gehanteerd in de betere vogelgidsen en volgens (inter)nationale afspraken.
  • Hoe beter de communicatie rondom de Bird Watching Day, hoe meer mensen meewandelen. Zorg er daarom bijvoorbeeld voor dat de Bird Watching Day op de jaarkalender komt te staan, dan zijn golfers op tijd op de hoogte en wandelen er meer mensen mee. 

Promotiemateriaal: maak een eigen clubposter

Er is op Clubdesigns een poster beschikbaar voor de Bird Watching Day die de clubs kunnen laten printen of voor social media ingezet kunnen worden. De clubs kunnen de tekst op de poster aanpassen. 

  • Log in op clubprofiel.nl. (De meeste golfclubs hebben al een account - gebruikersnaam en wachtwoord - voor clubprofiel.nl, een website van het NOC*NSF. Is dat nog niet het geval, dan kun je een gratis account aanmaken.)
  • Nadat je ingelogd bent, klik op Open Golfdagen.
  • Klik hierna op de button rechts op de pagina: "maak super makkelijk promomateriaal".
  • Klik daarna op "Bird Watching Day promotiemateriaal".
  • Klik op "Poster versie 1".
  • Klik op het potloodje om de tekst van de poster te bewerken en het logo van de club in poster te plaatsen.
  • Klik op "Toon pdf". 
  • Download de pdf. De poster kan gedrukt of geprint worden of gebruikt worden als digitaal beeld voor nieuwsbrieven en social media. 
poster bird watching day golfbanen

Vogelsoorten op golfbanen geteld op de Bird Watching Day

Op de website birdwatchingday.nl is meer informatie te vinden. Deze site is ontwikkeld in samenwerking met Vogelbescherming Nederland. Golfclubs vinden hier teltips, een FAQ (antwoorden op veel gestelde vragen), contactgegevens, informatie over diverse vogels en tellijsten.

Onderstaand staatje geeft de ontwikkeling sinds 2013 aan. In 2018 deden er 81 banen mee en op die banen werd toen een recordaantal soorten geteld: 177. 

Jaar Vogels Banen Soorten
 2013  2287  58 150
 2014  2755  65 163
 2015  2974  69 154
 2016  3503  76  163
 2017  3821  84  167
 2018  3776  81  177
 2019  3550  77

 163

 

Golfers zijn te gast in het landschap waar vogels hun thuis hebben.

Een impressie van een vogeltelochtend.